Чс ажыг баш трр хойга онааштыр ол-ла хире хураганны алыр
Чаа-Хл кожуунну девискээринде мал оолдаашкыны чогумчалыг эртип турар.
Ак-Туругдан Анатолий Дадар-оол Улуг-Даг деп черде малын тудуп турар. Кдээ ишчини дээнде шээр, бода, чылгы мал бар.
«Сиген-ширбиилди, немелде мал чемин четчир кылдыр белеткеп алган болгаш кыштаглаашкын онча-менди эрти. Бисти бо черде кыжын хар шоолуг кылын эвес болган. Мал оолдаашкыны база чогумчалыг эртип тур. Шээр мал чыл эгезинде тура трп эгелээн. шклерни апрель айда трр кылдыр эдериштирдивис. Чс ажыг баш трр хойга онааштыр ол-ла хире хураганны алыр бис. Ол ышкаш он ажыг бе болгаш инектер трп турар.
Кожуунну кдээ ажыл-агый эргелели, мал эмчилери доктаамал кээп турар. Кокайлар нарын айтырыгны тургузуп турар. Малчыннарны двредип турар айтырыг – кокайлар. Азыг диштиг араатан ийи-чагыс «аптар», ынчангаш малды одарга ээн кайгбайн, эки карактаары чугула. Ажы-тлм, чоок улузум дузалажып турар» – деп, малчын чугаалаан.
Чаа-Хл кожуунну кдээ ажыл-агый килдизини удуртукчузу Ай-Хаан Опайны дынатканы-биле алырга, кожуунда 155 малчын турлаг бар. “Кышталгаашкын эки денелге эрткен, мал чемини 60 хире хуузун ажыглаан. Мал-маганны ниити саны – чээрби му ажыг. Ажыл-агыйларда мал оолдаашкыны март айда тлктээн болгаш майда доостур. Бо хнде шээр малды 60, бода малды 50, чылгы малды 40 хуузу оолдапкан. Малчын турлагларже ншкннерни доктаамал чорудуп турар бис” – деп, ол мал оолдаашкынын таныштырган.
Кожуун чагыргазы кокай санын йлээр дээш ачы бригадалар аразынга мрейни чарлаан турган. Эрткен чылды тнелдери-биле бирги черге Булу-Терек сумузуну бр аглаар бригадазы тлептиг болуп, 100000 рубль-биле шанаткан. Ак-Туруг, Шанчы, Чаа-Хл сумуларындан анчылар кывар-чаар материалды алган.
«Хорриот» системага малды демдектедип, брткедир ажыл уламчылавышаан. Оо-биле чергелештир мал-маганны халдавырлыг аарыгларга удур тарыдып турар.
Чаа-Хлд араттары часкы хову ажылдарынга белеткел ажылдарын база эгелей бергенин чагырга чери дынаткан.
Чуруктарны Буян Ооржак тырттырган
